Sociaal-sportieve praktijken investeren in mensen in een kwetsbare situatie, die anders wellicht niet zouden sporten. Ze bieden een duurzaam en toegankelijk sportaanbod en hebben expliciet sociale ambities op het kruispunt van welzijn, jeugd, zorg en onderwijs. Maar hoeveel mensen bereiken ze eigenlijk? En maken ze al optimaal gebruik van instrumenten zoals UiTPAS en de UiTdatabank?
Unieke bevraging en data-analyse
In 2019 werd het sociaal-sportief platform opgericht, dat sinds 2025 mee onder de vleugels van publiq opereert. Vandaag zijn op dit platform al 53 sociaal-sportieve praktijken aangesloten die expertise uitwisselen.
Om hun omvang en organisatie beter in kaart te brengen, organiseerde publiq een bevraging bij de leden van het sociaal-sportief platform en een data-analyse, samen met de aanbods- en participatiecijfers uit de UiTdatabank en het UiTPAS-systeem.
De resultaten geven een uniek beeld van een sector die veel meer doet dan sport aanbieden. Deze nulmeting is tegelijk van belang omdat we via onderbouwde data immers handvaten kunnen bieden om sterker te wegen op het beleid én gerichter kunnen werken aan een toekomststrategie.
In cijfers gevat
De 34 praktijken die deelnamen aan het onderzoek brengen samen meer dan 40.000 mensen duurzaam aan het sporten, minstens één keer per twee weken. Dat vraagt uitgebreide omkadering: bijna 3.000 vrijwilligers, 889 coaches en 285 professionele medewerkers houden dat draaiende. En toch staan er 6.932 sporters op de wachtlijst. Mensen die willen deelnemen, maar geen plek vinden. Een duidelijk signaal dat de nood aan dit aanbod groter is dan wat de sector vandaag aankan.
Wat kunnen we afleiden uit de data?
- Sociaal-sportieve praktijken brengen mensen duurzaam aan het sporten.
Sociaal-sportieve praktijken verlagen de financiële drempel om te gaan sporten.
UiTPAS blijkt een belangrijke hefboom voor sociaal-sportieve praktijken, maar nog niet alle praktijken gebruiken UiTPAS. publiq en haar partners bundelen vandaag al de krachten om meer sociaal-sportieve praktijken warm te maken voor UiTPAS.
Sociaal-sportieve praktijken zijn uitgebreid omkaderd maar er is vraag naar opleiding en professionalisering van de omkadering.
Organisaties die met UiTPAS werken, voeren vaak ook activiteiten in in UiTdatabank. Er is nog groeipotentieel in de bewustwording rond de voordelen van invoer voor sociaal-sportieve praktijken.
Binnen het sociaal-sportief platform is er een brede waaier aan sporten. Teamsport is sterk vertegenwoordigd met 37,7% (26,4% voetbal en 9,4% basketbal, 1,9% rugby). Binnen het sociaal-sportief platform zit een groot aandeel teamsporten. Organisaties die meerdere sporten aanbieden trekken meer sporters aan.
UiTPAS werkt, ook in sociaal sportief
Een opvallende bevinding: praktijken die met UiTPAS werken, bereiken proportioneel meer sporters. Van de UiTPAS-gebruikers bij sociaal-sportieve organisaties maakt 9 op de 10 gebruik van het kansentarief. UiTPAS doet hier dus precies waarvoor het gemaakt is: financiële drempels wegnemen voor mensen voor wie die drempel het hoogst ligt.
Tegelijk werkt vandaag nog geen meerderheid van de sociaal-sportieve praktijken met UiTPAS. Een gemiste kans, zowel voor de organisaties zelf als voor de sporters die ze willen bereiken. publiq en haar partners bundelen al de krachten om meer praktijken warm te maken voor UiTPAS. Wie ermee werkt, ziet dat trouwens ook terug in bereik: organisaties die UiTPAS gebruiken voegen ook vaker activiteiten toe aan de UiTdatabank en vergroten zo hun zichtbaarheid naar een breed publiek.
Meer dan cijfers
Achter elke sporter, vrijwilliger, coach en professional zit een persoonlijk verhaal waarbij een sociaal-sportieve praktijk een concrete impact heeft op hun leven. Deze kracht van sociaal-sportief kan je terugvinden in 5 aangrijpende filmpjes en in de sociaal-sportieve verhalen.
Een nulmeting als vertrekpunt
Dit onderzoek is een eerste. Voor het eerst worden cijfers over sporters, vrijwilligers, coaches en wachtlijsten systematisch verzameld én gekruist met data uit UiTPAS en de UiTdatabank. Het geeft de sector een onderbouwd verhaal om mee naar buiten te treden en sterker te wegen op beleid en toekomststrategie.
De ambitie is om deze bevraging en data-analyse jaarlijks te herhalen, om voortgang en evoluties te meten. De sociaal-sportieve sector in Vlaanderen en Brussel is immers veel ruimer dan de 53 aangesloten praktijken.
Hoe meer organisaties aansluiten, hoe vollediger het beeld. Laat dit meteen een warme uitnodiging zijn aan alle praktijken!
We willen daarnaast nog meer inzetten op het gebruik en de verankering van UiTPAS in sociaal-sportief werk en de invoer van activiteiten in de UiTdatabank.
We onderzoeken ten slotte de mogelijkheid om de gegevens uit dit onderzoek te kruisen met inhoudelijke informatie over de sociaal-sportieve praktijken en met andere beschikbare datasets, zoals demografische cijfers, via het UiTwisselingsplatform.
Ben jij een sociaal-sportieve praktijk en wil je aansluiten bij het platform? Je komt in contact met verwante organisaties, wisselt kennis en expertise uit en vergroot de zichtbaarheid van je organisatie. Meld je aan en collega Hanne Gyselbrecht plan een kennismakingsgesprek in.
Zo maken we ons samen sterk voor een inclusiever sportveld.
UiTPAS bij RONIN M.M.A vzw: een sportieve stap naar inclusiviteit
Voor vechtsportclub RONIN M.M.A is het belangrijk om UiTPAS aan te bieden voor hun leden. Zo kan iedereen op gelijke voet aan de sport deelnemen en zo zijn of haar persoonlijke doelen bereiken of een grote sportprestatie neerzetten.
Voetbal met Grinta: hoe KSV De Ruiter drempels wegneemt
Van voetbalclub naar sociaal-sportieve praktijk
Sportmateriaal aan zachte prijzen met UiTPAS
Enkel korting krijgen op het lidgeld is vaak niet voldoende, ook sportkledij en materiaal kan handenvol geld kosten. Paspartoe Brussel en UiTPAS Oostende tonen hoe zij hierop inspelen.