Data delen en beheren op het UiTwisselingsplatform

Met het UiTwisselingsplatform (UWP) bouwt publiq aan één plek waar cultuurhuizen, organisaties en partners data kunnen delen op een veilige, transparante en eenvoudige manier. Het platform helpt hen om datadeling te organiseren zonder dat ze zelf complexe technische of juridische processen moeten beheren.

We doen dit omdat veel cultuurhuizen aangeven dat ze hun data willen delen, maar enkel als ze precies weten wie toegang krijgt, wat ermee gebeurt, waarom die data gebruikt worden en waar ze terechtkomen. Databescherming, vertrouwen, dialoog én duidelijke afspraken vormen dus de basis.

Controle over eigen data

“Goede afspraken maken goede vrienden.” Dat geldt zeker voor datadeling. Cultuurhuizen benadrukten tijdens gesprekken dat ze controle willen houden over wie hun data gebruikt en met welk doel. Zeker bij het delen van (gepseudonimiseerde) participatiedata, zoals gegevens uit ticketingsystemen, is het essentieel dat de data in de juiste context worden bekeken en voor een helder omschreven doel worden ingezet.

Vertrouwen en dialoog vormen daarom de kern van het UWP. Het platform moet samenwerking mogelijk maken, maar tegelijk ieders eigenaarschap respecteren.

Toegangsbeleid en licentiemodellen

We werken aan een robuust toegangsbeleid voor dataproducten op het platform. Samen met een juridisch expert vertaalden we de afspraken naar duidelijke functies:

• Toegangsbeheer: wie krijgt toegang tot welke data?

• Licentiemodellen: onder welke voorwaarden mag iemand de data gebruiken of hergebruiken?

Alle afspraken komen samen in een datacontract, ondersteund door voldoende logging zodat iedereen exact kan volgen wat er gebeurt. Zo blijft het volledige proces transparant.

Wie is wie op het UiTwisselingsplatform?

Elke gebruiker logt in via ACM/IDM (het aanmeldscherm van de overheid, bijvoorbeeld met Itsme of eID) en geeft aan voor welke organisatie of onderneming die handelt. Daarna krijgt de gebruiker toegang tot het platform, waar die twee rollen kan aannemen:

1. Data-aanbieder

Als aanbieder bepaal je:

• of je data open toegankelijk zijn of enkel op aanvraag,

• welk licentiemodel van toepassing is (bijvoorbeeld Creative Commons Share-alike, dat vandaag al wordt gebruikt voor UiTdatabank-evenementendata).

Het licentiemodel beschrijft hoe anderen je data mogen verwerken of herpubliceren.

2. Data-afnemer

Als afnemer doorzoek je de datacatalogus, bekijk je de licentievoorwaarden en vraag je indien nodig toegang aan. De aanbieder beoordeelt je aanvraag en geeft gemotiveerd toestemming of weigert deze.

Dynamisch beheer en eigenaarschap

Data-aanbieders behouden steeds het overzicht. Ze zien wie toegang heeft tot hun datasets en kunnen die toegang, indien nodig, intrekken met een duidelijke motivatie.
De data aanbieder beoordeelt alle binnenkomende toegangsvragen.

Wijzigingen in licentiemodellen

Als een aanbieder het licentiemodel aanpast, kunnen bestaande toegangsrechten vervallen. Afnemers vragen dan opnieuw toegang aan om te bevestigen dat hun gebruik nog steeds past binnen de nieuwe voorwaarden.

Waar staan we nu?

De technologische analyse is gemaakt die nodig is voor de ontwikkeling van de functies om je gedeelde data te beheren.

We hebben alle opties en gebruikerservaringen uitgewerkt in stories: concrete beschrijvingen van wat elke gebruiker moet kunnen doen om gecontroleerde datatoegang mogelijk te maken.

In het voorjaar van 2026 starten we met de ontwikkeling en implementatie van deze onderdelen.