We gingen in gesprek met Ilse De ruytter, teamleider mens en middelen bij Femma. Vanuit Brussel ondersteunt zij de organisatie, en ze kent ook de praktijk van dichtbij: jarenlang was ze groepscoach én ze is vrijwilliger bij een Femma-groep in Diksmuide.
Een organisatie met solidaire wortels
Femma bestaat dit jaar 105 jaar en is vandaag nog steeds een beweging die stevig in de samenleving staat. Met meer dan 600 lokale groepen creëren vrijwilligers een breed aanbod aan activiteiten voor vrouwen, en voor iedereen die zich vrouw voelt. Daarnaast doet Femma ook aan belangenbehartiging voor vrouwen op maatschappelijk vlak.
Solidariteit vormt de rode draad doorheen al die jaren. Oorspronkelijk opgericht voor en door vrouwen uit het arbeidersmilieu, blijft Femma vandaag trouw aan die basis: inclusie en rechtvaardigheid zijn fundamenteel. Het kansentarief van UiTPAS sluit dan ook naadloos aan bij hun missie.
Van lokale initiatieven naar bovenlokaal partnerschap
Heel wat lokale Femma-afdelingen waren al langer UiTPAS-partner bij een UiTPAS-regio of -gemeente. Zij boden hun activiteiten aan tegen kortingstarief, zodat ook mensen in een financieel kwetsbare situatie konden deelnemen. Sommige groepen voorzagen zelf een eigen korting voor deelnemers die het nodig hadden, voordat UiTPAS in die regio beschikbaar was.
De stap naar een bovenlokaal partnerschap lag dus voor de hand. "Iedereen moet kunnen deelnemen, en het financiële mag daarbij geen drempel zijn," klinkt het bij Femma. Sinds dit jaar kunnen leden met een UiTPAS aan kansentarief zich bij Femma aansluiten voor slechts 6 euro in plaats van 30 euro.
Lidgeld verlagen én solidariteit versterken
Maar Femma ging nog een stap verder. Niet enkel UiTPAS-houders genieten van een lager tarief: iedereen met een verhoogde tegemoetkoming, ongeacht waar die woont of welke andere criteria een UiTPAS-regio oplegt om het recht op het kansentarief te bekomen, kan lid worden aan het verlaagde tarief. Zo worden ook mensen buiten de UiTPAS-regio’s bereikt.
Daarnaast introduceerde Femma een solidariteitstarief van 45 euro. Vrouwen die financieel sterker staan en zich achter de missie scharen, kunnen vrijwillig meer bijdragen. Dit solidariteitstarief is niet bedoeld als tegengewicht voor het kansentarief, maar als hefboom om projecten zoals Tijd voor mij mee mogelijk temaken.
Ook richte Femma het Iedereen Femma Fonds op waarmee ze Femma groepen ondersteunen die graag (meer) vrouwen willen bereiken in sociale en/of economisch kwetsbare situaties. Groepen die actief initiatief nemen om drempels te verlagen zodat elke vrouw kan deelnemen aan activiteiten kunnen hiervoor in aanmerking komen.
"Financiële drempel is er slechts één"
Van de 30.000 leden sloten zich intussen bijna 1.200 vrouwen aan tegen verminderd tarief, waarvan ongeveer 380 met een UiTPAS. Dat leverde ook 150 nieuwe leden op. Femma benadrukt wel dat de financiële drempel slechts één barrière is. Sociale en praktische hindernissen blijven even belangrijk om mensen écht te laten participeren. "Het kansentarief alleen zal dus geen stormloop van nieuwe leden veroorzaken," klinkt het bij Femma.
Om stigmatisering te vermijden, raadt Femma de lokale groepen aan om telkens elke UiTPAS te scannen, niet enkel die van leden met kansentarief. Lokale groepen krijgen bovendien geen info over wie welk ledentarief betaalt. “Dat behandelen we met de nodige discretie en respect.”
Heldere communicatie naar vrijwilligers en leden
Toen het kansentarief werd ingevoerd, koos Femma voor een transparante en brede communicatie. Vrijwilligers kregen eerst een aankondiging en een webinar waarin het nieuwe systeem stap voor stap werd toegelicht. Zo konden eventuele vragen en bezorgdheden, bijvoorbeeld rond de financiële impact, meteen besproken worden.
Ook naar de leden toe werd het kansentarief duidelijk gecommuniceerd via het ledenmagazine, de maandelijkse nieuwsbrief, de website en sociale media. Daarnaast stelde de koepel een flyer ter beschikking die lokale groepen kunnen gebruiken voor ledenwerving, waarin de verschillende lidmaatschappen worden uitgelegd.
Ook richting het brede publiek wordt er gecommuniceerd: UiTPAS stuurt een mailing uit naar alle pashouders om Femma als nieuwe bovenlokale aanbieder in de kijker te zetten. Zo krijgen nog meer mensen de kans om kennis te maken met de werking van de organisatie en het aanbod aan betaalbare vrije tijd.
Samenwerking met lokale groepen en regio’s
Voor de lokale groepen brengt het UiTPAS-partnerschap uiteraard wat extra administratief werk met zich mee, en niet alle vrijwilligers zijn even digitaal vaardig. Toch blijkt dit in de praktijk een haalbare inspanning: het vraagt wat tijd en inzet, maar de meerwaarde voor inclusie en toegankelijkheid maakt het absoluut de moeite waard, klinkt het bij Femma.
Groepscoaches moedigen de plaatselijke Femma-groepen aan om ook zelf lokale UiTPAS-partner te worden, zodat ze hun aanbod nog toegankelijker kunnen maken. UiTPAS-coördinatoren werden bovendien uitgenodigd op overlegmomenten, en de koepel ondersteunt de afdelingen maximaal bij de administratieve opvolging.
Femma wil in de toekomst ook graag aandacht bestelden aan toeleiding: wanneer iemand lid wordt aan verminderd tarief zonder al een UiTPAS te hebben, wijst de organisatie indien mogelijk de weg naar de lokale UiTPAS-regio. Op die manier krijgen leden niet alleen toegang tot korting bij Femma, maar ook tot een breder aanbod van vrijetijdsactiviteiten in hun eigen gemeente.
De uiteenlopende regels per gemeente en regio maken het soms complex om uit te leggen wie precies recht heeft op het kansentarief. Daarom kiest Femma voor één helder criterium: verhoogde tegemoetkoming. Zo weten leden altijd waar ze aan toe zijn, ongeacht hun woonplaats.
Ook bovenlokale UiTPAS-partner worden?
Femma moedigt andere bovenlokale organisaties aan om de stap te zetten: "Als inclusie en diversiteit kernwaarden zijn, dan is UiTPAS een waardevolle partner. Het kansentarief helpt om die missie in de praktijk te brengen."
Hun advies: bereid de vrijwilligers goed voor, communiceer helder over de bedoeling én voorzie ondersteuning waar nodig.
Femma verkeert in goed gezelschap: bekijk alle bovenlokale UiTPAS-partners >
Bovenlokaal UiTPAS-aanbod
Maak je aanbod toegankelijk voor een groter publiek met UiTPAS. Hoe doe je dat en welke voordelen haal je hieruit?
Bakkerijmuseum Veurne is nieuwe bovenlokale UiTPAS-partner
Voor publiekswerker Nele Behaegel is dit een logische stap in de evolutie van het museum: "We willen zoveel mogelijk drempels wegnemen. Iedereen moet zich welkom voelen."
AB is bovenlokale UiTPAS-partner
“Cultuur is geen luxe, het is een basisbehoefte", zo luidt de duidelijke visie van de AB.