'Een beeld zegt meer dan duizend woorden.' Daarom kan je in UiTdatabank je activiteit ook sprekender maken met beelden. Hierbij dien je echter de geldende auteurs- en portretrechten steeds te respecteren. We duiden jullie graag het belang hiervan.

Het toevoegen van audiovisueel materiaal doet een ingevoerde activiteit tot leven komen. Het is echter belangrijk dat bij het gebruik van onder meer foto's alle geldende auteurs- en portretrechten steeds gerespecteerd worden. 

In de gebruikersvoorwaarden waarmee je instemt bij het aanmaken van een account wordt dit ook gestipuleerd. Een schadeclaim kan je bijgevolg duur te staan komen, zoals recent enkele invoerders jammer genoeg ondervonden.

Gelukkig hoeft het zover niet te komen als je een aantal basisprincipes inzake auteursrecht ter harte neemt. We lichten ze hier graag voor je toe.

Wat is auteursrecht en waar vind ik beelden die gebruikt mogen worden?

Auteursrecht is het recht van de maker of een eventuele rechtverkrijgende van een werk van literatuur, wetenschap of kunst om te bepalen hoe, waar en wanneer zijn werk wordt openbaar gemaakt of verveelvoudigd.

Op de website Creative Commons kan je herbruikbare afbeeldingen zoeken op eender welke zoekterm. Engelstalige zoektermen leveren meer en betere resultaten op. De resultaten van je zoekopdracht vormen de vijver waaruit je kan kiezen. Je moet wel de regels respecteren: als je de beelden wil gebruiken, moet je linken naar de bron en het copyright vermelden.

Welke soorten werk zijn onderworpen aan het auteursrecht?

Wanneer een persoon een origineel werk creëert, dat is vastgelegd in een fysiek medium (bv een foto), bezit hij of zij automatisch auteursrecht op het werk. Auteursrechten geven de eigenaar het exclusieve recht om het werk te gebruiken in bepaalde, specifieke manieren. Veel soorten werken komen in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming, inclusief:

  • Audiovisuele werken, zoals foto's, tv-shows, films en online video's
  • Geluidsopnamen en muzikale composities
  • Geschreven werken, zoals lezingen, artikelen, boeken, en muzikale composities
  • Visuele werken, zoals schilderijen, affiches en advertenties Video games en computersoftware
  • Dramatische werken, zoals toneelstukken en musicals

Ideeën, feiten en processen zijn niet onderworpen aan het auteursrecht. Om in aanmerking te komen voor auteursrechtelijke bescherming, moet een werk zowel creatief zijn als gevat in een tastbaar medium. Namen en titels zijn, op zichzelf, niet beschermd door het auteursrecht.

Is het mogelijk om een auteursrechtelijk beschermd werk te gebruiken zonder inbreuk te plegen op de regelgeving terzake?

In sommige omstandigheden is het mogelijk om een auteursrechtelijk beschermd werk te gebruiken zonder inbreuk op het copyright van de eigenaar. Toch ga je er best van uit dat die mogelijkheid niet bestaat, tenzij je uitdrukkelijke toestemming hebt van de eigenaar. CultuurNet Vlaanderen kan in geen geval in jouw plaats bepalen of auteursrechtelijke bescherming al dan niet van toepassing is.

Het is belangrijk op te merken dat jouw upload van audiovisueel materiaal voorwerp kan zijn van een een claim van inbreuk op auteursrechten, zelfs als je:

  • de eigenaar van het auteursrecht vermeldt
  • geen winstoogmerk nastreeft bij het gebruik van het materiaal
  • hetzelfde of gelijkaardig materiaal elders gebruikt zag
  • het audiovisueel materiaal aankocht (online, in een boek, op cd, dvd, ...)
  • het materiaal zelf opnam of kopieerde van een boek, tijdschrift, krant, tv, een bioscoop, de radio
  • verklaarde dat "er geen inbreuk op het auteursrecht bedoeld is"

Kan CultuurNet Vlaanderen bemiddelen bij auteursrecht-disputen?

Nee, CultuurNet Vlaanderen is niet in staat om te bemiddelen bij auteursrecht-disputen. Wanneer CultuurNet Vlaanderen een eis tot verwijdering van met auteursrecht beschermd materiaal ontvangt, zal het daar steeds meteen aan voldoen en tevens de onrechtmatige invoerder/uploader onverwijld wijzen op zijn inbreuk. Vervolgens is het aan de betrokken partijen (rechtenhouder enerzijds en invoerder/uploader anderzijds) om het dispuut onderling te regelen, hetzij via minnelijke schikking, hetzij via rechtspraak.

Wat is het verschil tussen auteursrecht en privacy?

Het is niet omdat je zelf verschijnt op een foto, in een video of audio-opname dat je het copyright erop bezit. Als bijvoorbeeld een vriend een gesprek tussen jou beide filmt, dan zou het de vriend zijn die over het copyright beschikt en niet jijzelf. De woorden die in dat gesprek gebruikt worden, zijn niet onderworpen aan een afzonderlijk copyright dan dat van de video zelf, tenzij ze vooraf werden opgesteld. Als je vriend, of iemand anders, een video of afbeelding heeft geüpload met daarin een afbeelding of opname van jezelf zonder jouw toestemming, en je voelt dit aan als een inbreuk op je privacy of veiligheid, dan kan je daarom een privacy-klacht indienen.

Waar en hoe kan je op het internet meer zekerheid rond rechtenvrij fotomateriaal vinden?

Vooreerst: vermijd Google Images! Je komt uit bij een eindeloze reeks beelden waarvan je niet zeker weet of ze weergeven wie of wat je zocht, en waar je zelden de rechten op kan vinden. Je kan wel via ‘geavanceerd zoeken’ op zoek gaan naar herbruikbare afbeeldingen, maar zekerheid biedt dat allerminst.

Betrouwbaarder op dit vlak is Creative Commons. Je kan op deze website herbruikbare afbeeldingen zoeken. Je gebruikt best een Engelstalige zoekterm, want dat levert meer en betere resultaten op. De resultaten van je zoekopdracht vormen de vijver waaruit je kan kiezen. Je moet wel de regels respecteren: als je de beelden wil gebruiken, moet je linken naar de bron en het copyright vermelden.

Artikels over UiTdatabank